جلسه 15 Graphics and design
فصل ۱: مقدمهای بر گرافیک کامپیوتری
تیتر ۱.۱: تعریف گرافیک کامپیوتری و تاریخچه
گرافیک کامپیوتری چیست؟ (نمایش بصری دادهها و اطلاعات با استفاده از کامپیوتر)
تاریخچه مختصر: از اولین نمایشها تا گرافیک سهبعدی امروزی.
تیتر ۱.۲: انواع گرافیک کامپیوتری
گرافیک رستری (Raster Graphics):
مبتنی بر پیکسل (Pixel)
مثال: عکسهای دیجیتال (JPG, PNG)، نرمافزارهایی مانند فتوشاپ.
کاربردها: ویرایش عکس، طراحی وبسایت (بخشهای تصویری).
گرافیک بُرداری (Vector Graphics):
مبتنی بر فرمولهای ریاضی (خطوط، منحنیها، اشکال).
مثال: فایلهای SVG، نرمافزارهایی مانند ایلاستریتور، کورلدرا.
کاربردها: طراحی لوگو، آیکونها، اینفوگرافیکها، انیمیشنهای دوبعدی (قابلیت تغییر اندازه بدون افت کیفیت).
تیتر ۱.۳: کاربردهای گرافیک کامپیوتری
رابطهای کاربری (UI/UX Design)
بازیهای کامپیوتری
انیمیشن و جلوههای ویژه سینمایی
طراحی صنعتی و معماری
تجسم دادهها (Data Visualization)
واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)
مثال کاربردی: مقایسه کیفیت نمایش یک لوگوی طراحی شده با فرمت JPG (رستری) در اندازههای مختلف در مقابل یک لوگوی SVG (بردری).
خلاصه نکات کلیدی:
گرافیک کامپیوتری پلی میان دنیای دیجیتال و درک بصری انسان است.
انتخاب بین گرافیک رستری و بُرداری به نیاز پروژه بستگی دارد (کیفیت تصویر در مقابل انعطافپذیری در تغییر اندازه).
این حوزه در اکثر جنبههای فناوری مدرن نقش حیاتی دارد.
فصل ۲: اصول طراحی بصری
- تیتر ۲.۱: عناصر طراحی (Elements of Design)
- نقطه (Point)
- خط (Line)
- شکل (Shape)
- فرم (Form)
- بافت (Texture)
- رنگ (Color)
- فضا (Space)
- تیتر ۲.۲: اصول طراحی (Principles of Design)
- تعادل (Balance): متقارن، نامتقارن، شعاعی
- کنتراست (Contrast): تضاد رنگها، اندازهها، اشکال
- تاکید (Emphasis/Hierarchy): جلب توجه به عناصر مهم
- ریتم و حرکت (Rhythm & Movement): هدایت چشم بیننده
- وحدت و هماهنگی (Unity & Harmony): ایجاد یکپارچگی بصری
- مقیاس و تناسب (Scale & Proportion)
- تیتر ۲.۳: تئوری رنگ (Color Theory)
- چرخه رنگ (Color Wheel): رنگهای اصلی، ثانویه، سهتایی
- رنگهای گرم و سرد
- رنگهای مکمل، مشابه، سهتایی (Triadic)
- روانشناسی رنگها و تاثیر آن بر مخاطب
- مثال کاربردی: تحلیل پوستر یک فیلم یا تبلیغ تجاری بر اساس اصول و عناصر طراحی. چگونه طراحان از کنتراست، سلسله مراتب بصری و رنگ برای انتقال پیام خود استفاده کردهاند؟
- خلاصه نکات کلیدی:
- درک عناصر و اصول طراحی برای خلق آثار بصری تاثیرگذار ضروری است.
- رنگ قدرت زیادی در انتقال احساسات و معانی دارد.
- طراحی موفق، ترکیبی از زیباییشناسی و انتقال پیام موثر است.
فصل ۳: نرمافزارهای گرافیکی و ابزارهای طراحی
- تیتر ۳.۱: نرمافزارهای ویرایش تصویر (رستری)
- Adobe Photoshop: قابلیتها، کاربردها (ترکیب عکس، روتوش، طراحی گرافیکی).
- GIMP (رایگان و متنباز): جایگزینی قدرتمند برای فتوشاپ.
- Affinity Photo: جایگزین حرفهای دیگر.
- تیتر ۳.۲: نرمافزارهای طراحی بُرداری
- Adobe Illustrator: استاندارد صنعتی برای طراحی بُرداری.
- Inkscape (رایگان و متنباز): جایگزین قدرتمند ایلاستریتور.
- Figma / Sketch: تمرکز بر طراحی رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) با قابلیتهای بُرداری.
- تیتر ۳.۳: ابزارهای مدلسازی و رندرینگ سهبعدی (مقدماتی)
- Blender (رایگان و متنباز): معرفی قابلیتهای مدلسازی، انیمیشن و رندرینگ.
- Autodesk Maya / 3ds Max: استانداردهای صنعتی در انیمیشن و جلوههای ویژه.
- تیتر ۳.۴: مفاهیم پایه در طراحی UI/UX
- تفاوت UI (رابط کاربری) و UX (تجربه کاربری).
- اصول طراحی کاربر-محور.
- ابزارهای نمونهسازی اولیه (Prototyping Tools) مانند Figma.
- مثال کاربردی: نمایش مراحل طراحی یک لوگوی ساده با استفاده از Illustrator یا Inkscape و سپس استفاده از آن در یک طرح وبسایت در Figma.
- خلاصه نکات کلیدی:
- هر نرمافزار گرافیکی ابزارها و قابلیتهای خاص خود را دارد.
- آشنایی با نرمافزارهای استاندارد صنعتی مزیت رقابتی ایجاد میکند.
- طراحی UI/UX نیازمند درک عمیق از رفتار کاربر و ایجاد تجربه کاربری لذتبخش است.
فصل ۴: گرافیک در توسعه نرمافزار و وب
- تیتر ۴.۱: نقش گرافیک در رابط کاربری (UI)
- طراحی بصری صفحات وب و اپلیکیشنها.
- اصول طراحی ریسپانسیو (Responsive Design).
- استفاده از آیکونها، فونتها و تصاویر.
- تیتر ۴.۲: فرمتهای رایج تصاویر در وب
- JPEG: مناسب برای عکسها، فشردهسازی با افت کیفیت.
- PNG: مناسب برای تصاویر با پسزمینه شفاف، افت کیفیت کمتر یا بدون افت.
- GIF: مناسب برای انیمیشنهای ساده.
- SVG: گرافیک بُرداری، مقیاسپذیر و سبک، ایدهآل برای لوگو و آیکونها.
- WebP: فرمت مدرن با فشردهسازی بالا و پشتیبانی از شفافیت و انیمیشن.
- تیتر ۴.۳: مفاهیم پایه انیمیشن در وب
- CSS Animations & Transitions
- JavaScript Animation Libraries (مانند GSAP)
- انیمیشنهای SVG
- تیتر ۴.۴: گرافیک سهبعدی و وب (Web 3D)
- معرفی کتابخانههایی مانند Three.js.
- کاربردهای گرافیک سهبعدی در وب (محصولات، بازیها، تجربیات تعاملی).
- مثال کاربردی: بررسی یک وبسایت مدرن و تحلیل چگونگی استفاده از تصاویر بهینه شده، انیمیشنهای CSS و آیکونهای SVG برای بهبود تجربه کاربری.
- خلاصه نکات کلیدی:
- بهینهسازی تصاویر برای وب (حجم و فرمت مناسب) بسیار مهم است.
- طراحی UI خوب، کاربر را به سمت اهدافش هدایت میکند.
- گرافیک مدرن حتی به فضاهای سهبعدی در وب نیز راه یافته است.
تمرینهای پایان فصل:
- فصل ۱:
- یک شیء روزمره را انتخاب کرده و توضیح دهید که چگونه میتوان آن را هم به صورت گرافیک رستری و هم بُرداری نمایش داد. مزایا و معایب هر روش در این مورد چیست؟
- چند نمونه از کاربردهای گرافیک کامپیوتری در زندگی روزمره (غیر از موارد ذکر شده در کلاس) را پیدا کرده و شرح دهید.
- فصل ۲:
- یک کارت پستال یا پوستر ساده با استفاده از نرمافزار دلخواه (حتی Paint یا ابزارهای آنلاین ساده) طراحی کنید. در طراحی خود سعی کنید از حداقل ۳ اصل طراحی (مانند تعادل، تاکید، و کنتراست) و ۳ عنصر طراحی (مانند خط، شکل، رنگ) استفاده کنید.
- چرخه رنگ را ترسیم کنید و یک ترکیب رنگی سهتایی (Triadic) و یک ترکیب رنگی مکمل (Complementary) را مشخص کنید.
- فصل ۳:
- یک آیکون ساده (مانند آیکون خانه یا تنظیمات) را با استفاده از یک نرمافزار طراحی بُرداری (مانند Inkscape یا ابزارهای آنلاین مشابه) بسازید.
- اگر به نرمافزاری مانند فتوشاپ یا GIMP دسترسی دارید، یک عکس ساده را ویرایش کنید (مثلاً تنظیم روشنایی و کنتراست).
- فصل ۴:
- یک طرح اولیه (Wireframe) برای صفحه اصلی یک وبلاگ یا فروشگاه آنلاین ساده طراحی کنید. روی چیدمان عناصر (Layout) تمرکز کنید.
- در مورد تفاوتهای اصلی فرمتهای JPEG و PNG تحقیق کنید و بگویید در چه شرایطی از هر کدام استفاده میشود.