سازه های بتونی
درس متنی
جلسه 5
دانشجو میفهمد که ستونها، دیوارها و پیها چگونه بار را از سقف تا خاک منتقل میکنند و تصمیمگیری معماری (محل ستون، دیوار برشی، ضخامت دیوارها، نوع پی) چه تأثیری بر رفتار سازه و برعکس دارد.
زمان مطالعه
120 دقیقه
جلسه ۵ – «ستونها، دیوارهای بتنی و پیها»
تیتر جلسه
از بالا تا زیرزمین: انتقال بار به زمین در سازههای بتنی
سرفصلهای جزئی
ستونهای بتن مسلح
- نقش ستون در انتقال بار (فشار عمده)
- مقطع ستون و توزیع تنش
- اثر لاغری ستون (قد بلند، مقطع کوچک) – ایده کمانش
- آرماتور طولی و خاموت در ستون
دیوارهای بتنی
- دیوار باربر (حمل بار ثقلی)
- دیوار حایل (مقابله با فشار جانبی خاک)
- دیوار برشی (مبارزه با بار جانبی زلزله و باد) – معرفی ساده
- نقش دیوار برشی در پلان معماری (محل پلکان، هسته آسانسور)
پیها و انتقال بار به خاک
- مفهوم ظرفیت باربری خاک
- پی منفرد، پی نواری، پی گسترده (رادیه) – شکل و کاربرد
- ایده توزیع تنش زیر پی (کیفی)
- معرفی برش یکطرفه و دوطرفه در دال پی (در حد مفهومی)
مثالهای آموزشی جلسه ۵
مثال تصویری ستون:
- نمایش مقطع ستون با آرماتورهای طولی و خاموتها
- نشان دادن یک ستون کوتاه قطور و یک ستون بلند باریک؛ توضیح خطر کمانش در دومی
مثال پلان دیوار برشی:
- پلان یک ساختمان ۵ طبقه:
- بدون دیوار برشی (فقط قاب) → جابجایی جانبی زیاد
- با دیوار برشی در هسته مرکزی → سختی جانبی بیشتر
- تأثیر آن در معماری (محل راهپله و آسانسور، فضاهای اطراف)
- مثال پیها:
- یک ستون منفرد با پی مربعی زیر آن
- نمایش اینکه اگر بار ستون زیاد شود و مقاومت خاک کافی نباشد، باید ابعاد پی یا نوع آن را تغییر داد (نواری، رادیه)
تمرینهای پایان جلسه ۵
- تمرین ترسیمی:
- یک پلان ساده ساختمان دو طبقه را در نظر بگیرید. محل ستونها را مشخص کنید و پیشنهاد دهید دیوار برشی را کجا قرار میدهید که:
- هم از نظر سازهای مفید باشد
- هم کمترین مزاحمت را برای معماری فضا ایجاد کند.
- تمرین مفهومی:
- سه تفاوت اصلی بین پی منفرد و پی نواری را بنویسید (از نظر کاربرد، شکل، تاثیر در پلان معماری زیرزمین).
نکات کلیدی:
- ستونهای لاغر از نظر کمانش حساساند؛ معماری نباید ستونها را بیجهت باریک و بلند کند.
- دیوارهای برشی، ستونهای ویژهای هستند که در برابر زلزله میجنگند.
- نوع پی تابعی از بار ساختمان و ظرفیت و شرایط خاک است.
