باشد.

تأسیسات برقی در ساختمان

۱. اصول ایمنی برق

تیتر درس:

آشنایی با اصول ایمنی برق در تأسیسات ساختمانی

متن درس:

ایمنی برق یکی از مهم‌ترین موارد در طراحی و اجرای تأسیسات برقی ساختمان است. رعایت استانداردها و مقررات ملی برق ایران در تمامی مراحل طراحی، نصب و بهره‌برداری الزامی است. جریان برق می‌تواند خطرات جانی و مالی جبران‌ناپذیری ایجاد کند، بنابراین شناخت راه‌های حفاظت و ایمنی ضروری است.

مثال:

در یک ساختمان مسکونی ۵ طبقه، برای جلوگیری از برق‌گرفتگی، استفاده از سیم ارت (PE) در تمامی مدارهای پریز و تجهیزات برقی الزامی است. همچنین نصب کلیدهای محافظ نشتی جریان (RCB) در تابلوی اصلی توصیه می‌شود.

۲. کانال و بالا رو برای عبور مناسب مدارها

تیتر درس:

سیستم‌های عبور و کانال‌کشی مدارهای برقی

متن درس:

عبور صحیح مدارهای برقی از اهمیت بالایی برخوردار است. کانال‌های برق (Tray) و مسیرهای عبور سیم باید به گونه‌ای طراحی شوند که امکان دسترسی آسان برای تعمیرات و نگهداری فراهم باشد. فاصله کانال‌های برق از لوله‌های آب و گاز باید رعایت شود تا از تداخل الکترومغناطیسی و خطرات احتمالی جلوگیری شود.

مثال:

در یک ساختمان اداری، کانال‌های برق از کف کاذب عبور می‌کنند و فاصله حداقل ۳۰ سانتی‌متر از لوله‌های آب سرد و گرم حفظ شده است.

۳. لزوم پیش‌بینی فضاهای اختصاصی برای محل نصب تابلوهای اصلی و فرعی برق

تیتر درس:

فضاسازی و جانمایی تابلوهای برق

متن درس:

تابلوهای برق به عنوان مراکز توزیع و کنترل انرژی الکتریکی، نیازمند فضای اختصاصی مناسب هستند. این فضاها باید از نظر ابعاد، تهویه، دسترسی و ایمنی استانداردهای لازم را دارا باشند. تابلوی اصلی برق (Main Panel) معمولاً در ورودی ساختمان یا اتاق تأسیسات قرار می‌گیرد و تابلوهای فرعی (Sub Panel) در طبقات مختلف نصب می‌شوند.

مثال:

در یک ساختمان ۴ طبقه، تابلوی اصلی در طبقه همکف در اتاقی به ابعاد حداقل ۲×۲ متر با دریچه تهویه نصب شده و تابلوهای فرعی در هر طبقه در راهروی عمومی با دسترسی آسان قرار گرفته‌اند.

۴. تأسیسات متعارف برقی

تیتر درس:

آشنایی با تأسیسات متعارف برقی ساختمان

متن درس:

تأسیسات متعارف برقی شامل سیم‌کشی، کلید و پریز، روشنایی، آیفون، آنتن مرکزی و سیستم‌های اعلام حریق می‌شود. طراحی این تأسیسات بر اساس نوع کاربری ساختمان، توان مصرفی و استانداردهای موجود انجام می‌گیرد. انتخاب تجهیزات با کیفیت و استاندارد نقش مهمی در ایمنی و عمر مفید تأسیسات دارد.

مثال:

در یک آپارتمان مسکونی ۱۰۰ متری، سیم‌کشی با سیم‌های نوع NYM با سطح مقطع مناسب برای روشنایی (۱.۵ mm²) و پریزها (۲.۵ mm²) انجام شده است.

خلاصه نکات کلیدی

۱. ایمنی برق اولویت اول در تمامی پروژه‌های ساختمانی است و رعایت استانداردها الزامی است.

۲. استفاده از سیم ارت و کلیدهای محافظ نشتی جریان برای حفاظت در برابر برق‌گرفتگی ضروری است.

۳. کانال‌ها و مسیرهای عبور سیم باید با رعایت فاصله از سایر تأسیسات طراحی شوند.

۴. فضای اختصاصی برای تابلوهای برق باید از نظر ابعاد، تهویه و دسترسی مناسب باشد.

۵. تأسیسات متعارف برقی شامل روشنایی، پریز، آیفون و سیستم‌های ایمنی است.

۶. انتخاب تجهیزات استاندارد و با کیفیت عمر مفید تأسیسات را افزایش می‌دهد.

۷. طراحی تأسیسات برقی باید متناسب با نوع کاربری ساختمان انجام شود.

تمرین پایان فصل

سؤال ۱: در یک ساختمان مسکونی ۳ طبقه، چه نکاتی را برای انتخاب محل نصب تابلوی اصلی برق باید در نظر گرفت؟

سؤال ۲: حداقل فاصله مجاز کانال‌های برقی از لوله‌های گاز چقدر است و چرا این فاصله اهمیت دارد؟

سؤال ۳: یک سیستم حفاظتی کامل برق را برای یک واحد مسکونی طراحی کنید و اجزای آن را نام ببرید.

سؤال ۴: تفاوت تأسیسات برقی یک ساختمان اداری با یک ساختمان مسکونی در چه مواردی است؟

سؤال ۵: چرا استفاده از سیم ارت در تمامی مدارهای پریز الزامی است؟ توضیح دهید.