بازرسی و نمونه برداری از غلات

 سرفصل تفصیلی دوره

ماژول ۱: مبانی و طبقه‌بندی غلات و حبوبات

1. انواع غلات:

• گندم (انواع نان، دوروم)، جو، ذرت، برنج (انواع کوتاه، بلند).
• دانه‌های روغنی: سویا، کلزا، پنبه‌دانه.

2. انواع حبوبات:

• عدس، نخود، لوبیا (انواع مختلف).

3. عوامل موثر بر کیفیت غلات:

• عوامل محیطی: آب و هوا، خاک.
• عوامل زراعی: رقم، کوددهی، سم‌پاشی.
• عوامل پس از برداشت: روش برداشت، خشک کردن، نگهداری و حمل و نقل.

ماژول ۲: عوامل کیفی و پارامترهای ارزیابی غلات

1. پارامترهای ظاهری:

• ظاهر و رنگ: طبیعی بودن رنگ، عدم وجود لکه‌ها یا تغییر رنگ غیرعادی.
• بو: عدم وجود بوی ناخوشایند (مثل کپک، خاک، یا ترشیدگی).
• درصد دانه سالم: تشخیص دانه‌های سالم از آسیب‌دیده.

2. پارامترهای آفت‌زدگی و آلودگی:

• آفت زنده: شناسایی حشرات و جوندگان.
• آفت مرده/باقیمانده: تشخیص آثار خسارت آفت.
• خسارت فیزیکی: له شدگی، خرد شدگی.
• ضایعات و ناخالصی‌ها (Foreign Matter): تشخیص انواع ناخالصی‌های آلی (کاه، ساقه) و معدنی (ریگ، خاک).

3. پارامترهای کیفی داخلی:

• رطوبت (Moisture Content): اهمیت و تاثیر آن بر فسادپذیری.
• دانه شکسته و لکه‌دار (Broken & Damaged Kernels).
• دانه‌های لاغر و ریز (Pinnot/Light Kernels).
• ارزیابی افت (Defect Score/Analysis).

ماژول ۳: روش‌های نمونه‌برداری از غلات و حبوبات

1. اصول نمونه‌برداری طبق استاندارد (مانند ISO 6644):

• تعیین حجم نمونه کل (Composite Sample) بر اساس حجم محموله.
• تعداد نمونه‌های جزء (Incremental Samples) و نحوه برداشت آن‌ها.

2. نحوه نمونه‌برداری از منابع مختلف:

• تخلیه کامیون/کشتی: برداشت نمونه از سطوح بالا، میانی و کف.
• سیلوها و انبارهای حجیم: استفاده از ابزارهای نمونه‌برداری عمقی (Probe Samplers).
• کیسه‌ها: نمونه‌برداری از روی کیسه و از داخل کیسه.

3. ابزارآلات نمونه‌برداری:

• پروب‌های نمونه‌برداری (Grain Probes) دستی و برقی.
• بیلچه‌های نمونه‌برداری (Scoops).
• تجهیزات اندازه‌گیری رطوبت ( Moisture Meters).

4. آماده‌سازی نمونه برای آزمایش:

• پاک کردن نمونه از ناخالصی‌ها.
• تقسیم نمونه به نمونه‌های کوچک‌تر (Sample Splitting) برای ارسال به بخش‌های مختلف آزمایش.

ماژول ۴: مستندسازی، گزارش‌دهی و رعایت استانداردها

1. تنظیم گواهی بازرسی (Inspection Certificate):

• ثبت مشخصات کامل محموله (نوع غله، وزن، مبدأ، مقصد، شماره پلاک، شماره اسناد حمل).
• ذکر نتایج پارامترهای ارزیابی شده (رطوبت، ناخالصی، افت، …).
• ذکر انطباق یا عدم انطباق با استانداردهای مورد توافق (مثلا، استاندارد ملی ایران، یا شرایط قرارداد).

2. مدیریت شکایات و اختلاف نظر:

• نحوه برخورد با مواردی که خریدار به نتایج بازرسی اولیه اعتراض دارد.
• اصول نمونه‌برداری مجدد (Retain Samples).